Księgarnia religijna nr 1 w Polsce!

Twój koszyk jest pusty.

Witaj! / Rejestracja Zaloguj

CZY WOLNA WOLA JEST WOLNA?

Józef Bremer

Oceń jako pierwszy

  • Wydawca: WAM
  • Rok wydania: 2013
  • ISBN: 9788377678121
  • Format: 156x232
  • Stron: 396
  • Rodzaj okładki: Miękka
Nasza cena:
39,60 zł
  • Dostawa już od 9,90zł! Więcej
  • Czas realizacji maks.:
    3 dni roboczych (plus 1-2 dni na dostawę)
Opis

Książka Józefa Bremera poświęcona jest jednemu z podstawowych zagadnień filozofii - problemowi wolnej woli i determinacji. Autor omawia trzy główne stanowiska zajmowane w tej sprawie: libertarianizm, kompatybilizm i silny determinizm, opowiadając się ostatecznie za kompatybilizmem emergencyjnym. Po przedstawieniu krótkiego rysu historycznego, przechodzi do analizy współczesnych badań neurologicznych mózgu i filozoficznej refleksji nad ich konsekwencjami. Nie pomija również aspektu psychologicznego i etyczno-prawnego. W efekcie otrzymujemy szeroki obraz problemu wolnej woli i trudności z nim związanych, zagadnienia, które nie tylko fascynuje naukowców, ale również dotyczy każdego z nas.


"Czy jesteśmy faktycznie wolni w dokonywaniu wyborów lub w podejmowaniu decyzji? Na ile jesteśmy ograniczeni biofizyczną materią i strukturą naszego ciała czy regułami społecznymi? Znany z historii i obecny w rozważaniach współczesnych problem wolnej woli rodzi się na styku dwóch przeciwnych sobie przekonań : naszego subiektywnego, osobistego, potocznego doświadczania wolności oraz odwołującego się do obiektywnego, naukowego przekonania o panującym w świecie determinizmie".

Spis treści

Wprowadzenie ..... 9

Współczesny, interdyscyplinarny charakter pytania o wolną wolę ..... 12

Metoda i cele pracy ..... 15

 

1. Główne zagadnienia, terminologia, stanowiska ..... 19

1.1. określenia wstępne ..... 19

1.1.1. obrazy osoby, jej tożsamości i jedności ..... 19

1.1.2. Jaźń, podmiot, osoba ..... 23

1.1.3. Introspekcja ..... 27

1.1.4. Wola, wolność woli ..... 30

1.1.4.1. Wolność jako zdolność i jako działanie ..... 31

1.1.4.2. Filozoficzne kryteria wolnej woli - przykłady ..... 33

1.1.5. Iluzje ..... 36

1.1.5.1. Iluzje zmysłowe ..... 36

1.1.5.2. Wolna wola jako iluzja ..... 37

1.2. Źródła problemu z wolną wolą ..... 40

1.2.1. Pojęciowy obszar objaśniania wieloaspektowości wolności ..... 42

1.2.2. Determinizm, fatalizm ..... 44

1.2.2.1. Formy determinizmu ..... 45

1.2.2.2. Fatalizm ..... 50

1.3. Inkompatybilizm versus kompatybilizm ..... 53

1.3.1. Kompatybilizm konserwatywny ..... 55

1.3.2. Kompatybilizm rewizjonistyczny ..... 56

1.4. Pragmatyczno-prawne rozumienie wolnej woli ..... 57

1.5. Doświadczenie B. Libeta - etapy działania dobrowolnego ..... 60

1.5.1. Przebieg eksperymentu ..... 60

1.5.2. Działania dobrowolne ..... 62

1.5.3. Słabość woli ..... 66

1.6. Zamiast podsumowania: dwa trylematy ..... 69

 

2. Problematyka wolnej woli w historii filozofii ..... 73

2.1. Kompatybilizm ..... 73

2.1.1. Starożytność i średniowiecze ..... 73

2.1.2. Nowożytność i oświecenie ..... 77

2.1.3. Współczesność ..... 80

2.1.3.1. P.F. Strawson - postawy reaktywne ..... 80

2.1.3.2. G.E. Moore - działanie dobrowolne ..... 82

2.1.3.3. R. Ingarden - systemy częściowo otwarte ..... 87

2.2. Libertarianizm ..... 89 ..... 2.2.1. Starożytność i średniowiecze ..... 89

2.2.2. Nowożytność i oświecenie ..... 93

2.2.3. Współczesność ..... 99

2.3. Determinizm ..... 103

2.3.1. Starożytność i średniowiecze ..... 103

2.3.2. Nowożytność i oświecenie ..... 106

2.4. Podsumowanie: libertarianie, kompatybiliści, determiniści ..... 112

 

3. Aktualne filozoficzne i naukowe ujęcia wolnej woli ..... 115

3.1. Ujęcia filozoficzne odwołujące się do osiągnięć neuronauk ..... 115

3.1.1. D. Dennett - kompatybilizm ..... 115

3.1.2. J. Searle - inkompatybilizm ..... 120

3.2. Ujęcia filozoficzne nieodwołujące się do innych nauk ..... 125

3.2.1. T. Nagel - wewnętrzny i zewnętrzny punkt widzenia ..... 125

3.2.2. G. Keil - libertarianizm ..... 130

3.2.2.1. Badania mózgu a libertariańska koncepcja wolnej woli ..... 134

3.2.2.2. Krytyka tez Keila ..... 134

3.2.3. J. Habermas - dualizm perspektyw ..... 136

3.2.3.1. Połączenie Kanta z Darwinem ..... 139

3.2.3.2. Habermasa interpretacja eksperymentu Libeta ..... 141

3.2.3.3. Krytyczna ocena tez Habermasa ..... 142

3.3. Podsumowanie ..... 145

3.4. Wolna wola - teoretyczne ujęcia naukowe ..... 149

3.4.1. XIX-wieczne pytania o wolność woli ..... 149

3.4.2. Naukowcy o wolnej woli ..... 154

3.4.2.1. M. Planck ..... 154

3.4.2.2. A. Einstein ..... 157

3.4.2.3. W. Heisenberg ..... 159

3.4.2.4. R.W. Sperry - emergentny kompatybilizm ..... 161

3.5. Wolna wola jako własność emergentna ..... 165

3.6. Płaty kory czołowej a wolna wola ..... 169

3.7. Podsumowanie ..... 173

 

4. Wolna wola: wyzwania empiryczne - neuronauki ..... 177

4.1. Manifest jedenastu neuronaukowców ..... 177

4.2. Badania empiryczne zajmujące się wolnością woli ..... 181

4.2.1. Empiryczne badania introspekcji ..... 181

4.2.2. Eksperymenty B. Libeta ..... 186

4.2.2.1. H.H. Kornhuber, L. Deecke - potencjał gotowości ..... 186

4.2.2.2. Zależność: potencjał gotowości - działanie dobrowolne ..... 189

4.2.2.3. Libet - funkcja weta ..... 194

4.2.2.4. Logiczne problemy z wetem ..... 198

4.2.2.5. Inne problemy z wetem ..... 200

4.2.2.6. Teoria świadomego pola mentalnego ..... 205

4.2.2.7. Filozoficzne interpretacje wyników uzyskanych w eksperymentach Libeta ..... 208

4.2.2.8. Neuronaukowe interpretacje eksperymentu Libeta ..... 212

4.2.2.8.1. G. Roth i W. Singer ..... 213

4.2.2.8.2. Krytyka twierdzeń Rotha i Singera ..... 219

4.3. Inne eksperymenty ..... 224

4.3.1. Eksperyment Haggarda i Eimera ..... 225

4.3.2. Eksperyment J.-D. Haynesa ..... 227

4.3.2.1. odkodowywanie informacji - zadania obliczeniowe ..... 229

4.3.2.2. Eksperyment Haynesa i Bode’a ..... 235

4.3.2.3. Podsumowanie - krytyczna analiza eksperymentów Haynesa ..... 238

4.4. Nieinwazyjne modulowanie aktywności mózgu ..... 242

4.4.1. Stymulacja przezczaszkowa (TMS) ..... 242

4.4.2. Elektryczne stymulowanie neuronalnego podłoża poczucia wolnej woli ..... 246

4.5. Wnioski ..... 249

 

5. Wolna wola: wyzwania empiryczne - psychologia ..... 250

5.1. Eksperymenty społeczne - wpływ nieświadomych bodźców ..... 250

5.1.1. Eksperymenty J. Bargha ..... 250

5.1.1.1. Model adaptacyjnych preferencji ..... 253

5.1.1.2. Sprawdzanie modelu adaptacyjnych preferencji ..... 254

5.1.2. Nieświadome podejmowanie decyzji ..... 256

5.1.3. Podsumowanie ..... 258

5.2. Eksperymenty mające potwierdzić iluzoryczne bycie sprawcą ..... 260

5.2.1. Efekt Carpentera, ruchy ideomotoryczne ..... 260

5.2.2. I Spy ..... 262

5.2.3. D. Wegner - wolna wola jako iluzja ..... 264

5.2.3.1. Teoria pozornej mentalnej przyczynowości ..... 266

5.2.3.2. Wnioski podsumowujące tezy Wegnera ..... 267

5.3. Neuropoprawianie wolitywnych sprawności osoby ..... 272

5.4. Podsumowanie i ogólne wnioski ..... 275

5.4.1. Refleksja filozoficzna ..... 275

5.4.2. Krytyka na płaszczyźnie pojęciowo-empirycznej ..... 276

5.4.2.1. Zależność między filozofią umysłu a ujęciem wolnej woli ..... 276

5.4.2.2. Refleksja neuronaukowa ..... 281

 

6. Wolna wola a odpowiedzialność ..... 283

6.1. Wolna wola i wina w prawie karnym ..... 283

6.1.1. Klasyczne i pozytywne ujęcie prawa karnego ..... 286

6.1.2. Ewolucja prawa karnego w Niemczech i Polsce ..... 288

6.1.3. K. Twardowski i L. Kołakowski o odpowiedzialności ..... 292

6.1.4. Teoria radykalnego rozdziału prawa od moralności ..... 295

6.1.5. Wolność woli - niektóre współczesne stanowiska karnoprawne ..... 298

6.1.6. Rozwój neuronauk a pytanie o reformę prawa karnego ..... 306

6.2. Podsumowanie i wnioski ..... 310

6.3. Wolna wola a niepoczytalność ..... 312

6.3.1. Poczytalność - uwagi ogólne ..... 313

6.3.2. Wolność woli w zachowaniach zaburzonych ..... 314

6.3.2.1. Zachowania automatyczne ..... 314

6.3.2.2. Zachowania socjopatyczne związane z uszkodzeniami mózgu ..... 317

6.3.2.3. osobowość dyssocjalna ..... 319

6.3.3. Wolna wola w pierwszoosobowej terapii psychiatrycznej ..... 322

6.3.4. Rewizjonistyczny kompatybilizm i odpowiedzialność. Czy neuronauki są wyzwaniem? ..... 326

6.3.5. Relatywna wolność woli ..... 331

6.3.5.1. Procesy przypadkowe ..... 332

6.3.5.2. Wolność woli a prawo cywilne ..... 335

6.4. Podsumowanie ..... 337

 

Wnioski ogólne ..... 342

Summary ..... 347

Bibliografia ..... 351

Indeks pojęć ..... 375

Indeks osób ..... 387

 

Informacje dodatkowe
Rodzaj okładki Miękka
Autor Józef Bremer
ISBN 9788377678121
Liczba stron 396
Format okładki 156x232
Rok wydania 2013
Tagi produktów

Użyj spacji aby rozdzielić tagi, apostrofów (') aby wpisać frazy.