Jezus z Nazaretu

recenzja książki Jezus z Nazaretu
Joachima Gnilki
Wydawnictwo M

Modne stają się dziś biografie znanych ludzi. Wczytujemy się w historie życia aktorów, polityków, pisarzy. Próbujemy w nich dotrzeć do takich wydarzeń, które zadecydowały lub umożliwiły, by wcześniej nieznany dotąd nikomu uczeń wiejskiej szkoły, podwórkowy buntownik, zakompleksiony chłopak, krzywonoga dziewczyna, więzień polityczny, czy piszący do szuflady „gryzipiórek” stał się bożyszczem tłumów. Z czasem zainteresowanie o swym ulubieńcu zamienia się w pasję. Znamy poszczególne daty z jego życiorysu, wiemy kogo uważa za swego przyjaciela a kogo za oponenta, wiemy jakie ma poglądy na życie, jakie ma wskazania dla tych, którzy uznają go za autorytet. W przypadku, gdy nasz idol umarł, badamy przyczyny jego śmierci, jak do tego mogło dojść, a nawet komu zależałoby na jego odejściu. W końcu, czynimy dogłębne analizy jego dorobku, staramy się porównywać go z innymi uznanymi znakomitościami tego świata przyznając mu pośmiertne laury i medale.

Gdy rzecz ma się z osobą, którą obecnie widzimy w telewizji, kinie, teatrze, w Parlamencie, czy na szpaltach gazet, sprawa wydaje się niezbyt skomplikowana (no chyba, że broni swej prywatności jak Kordecki Jasnej Góry). Jak jednak zgłębić znajomość osoby skoro żyła jakieś 2000!!! lat temu? Czy wystarczy sama wiara?

Joachim Gnilka w książce „Jezus z Nazaretu”, której pierwsze, polskie wydanie miało miejsce w 1997 roku (Znak), jest zwolennikiem dotarcia do autentycznych i potwierdzonych źródeł, dzięki, którym postać Chrystusa staje się rzeczywista. Autor zdaje się być promotorem „Jezusa historycznego”, bo tylko taki czyni naszą wiarę sensowną. Ten znany i ceniony biblista nie próbuje przypisać Jezusowi jakiejkolwiek etykietki, dzięki której moglibyśmy zmierzyć wielkość osoby i dzieła Jezusa kategoriami współczesnych definicji. Nie znajdziemy więc, jak chcieliby niektórzy, określeń: „Jezus liberał”, czy „Jezus socjalista”. Gnilka szuka wciąż Jezusa z historii.
Analizuje więc warunki, w których przyszło żyć Jezusowi na ziemi: sytuację polityczną, duchową i społeczną w Izraelu, znaczenie i rolę cesarzy rzymskich, czy dzieje herodiadów, namiestników, arcykapłanów i Sanhedrynu. Dopiero po takim wstępie autor przechodzi ze spokojem do rozważań nad istotą działalności Jezusa. Czyni to z pokorą, zestawiając różne poglądy i badania, po czym umiejętnie wysnuwa wnioski najbardziej możliwe do przyjęcia.

Choć ponad 440-stronicowa pozycja musi wiązać się z kosztami wydania, a co za tym idzie wyższą ceną przy jej zakupie, to jednak, aż żal nie mieć jej w domowej biblioteczce. Do przeczytania książki Gnilki, zachęcam nade wszystko studentów teologii, którzy choć liczą każdy grosz, to z pewnością znajdą cenne źródło informacji, czy bogatej – zwłaszcza niemieckiej bibliografii chrystologicznej.

Apel do korzystania z tej pozycji wystosowałbym też w kierunku wykładowców i nauczycieli akademickich prowadzących zajęcia z Pisma Świętego. To istny raj na debaty, rozmowy, warsztaty z tekstem oraz systematyczny wykład oparty na wieloletnich badaniach najznamienitszych przedstawicieli nauk biblijnych.

O ile studenci, czy osoby, które na co dzień wgłębiają się w zawiłości teologii, mogą rozpocząć czytanie niemal od każdej strony książki, o tyle czytelnik nie przywykły do fachowego słownictwa, powinien ominąć rozdział pierwszy (uwagi metodologiczne i stan badań) i przejść do zagadnień związanych ze środowiskiem Izraela za czasów Jezusa.

„Jezus z Nazaretu” Joachima Gnilki, to może nie lektura, którą czyta się jednym tchem – bo szkoda by było – ale z pewnością książka, od której trudno oderwać oczy.

ks. Rafał Kiewisz

kapłan archidiecezji warmińskiej, wikariusz par. św. Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim