Miasto umarłych

Architektura publiczna Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie w latach 1868-1939 jest pierwszą syntezą poświęconą nie tylko działalności żydowskiej gminy wyznaniowej w Krakowie, jako mecenasa wielu ważnych dzieł architektury przełomu XIX i XX wieku, ale i pierwszą próbą spojrzenia na środowisko żydowskich architektów i budowniczych, współtwórców dziedzictwa architektonicznego Krakowa epoki historyzmu, secesji i modernizmu. Dla odczytania tekstu "martwego języka" kultury żydowskiego Kazimierza autorka przeprowadziła, po zapoznaniu się z istniejącym stanem badań i bibliografii, poszukiwania terenowe, jak również wcale rozległe kwerendy archiwalne. W rezultacie odnalazła istotne materiały źródłowe, zarówno w Krakowie (głównie w Archiwum Państwowym), jak w Warszawie (w Żydowskim Instytucie Historycznym). Nie pominęła także prasy żydowskiej i publikowanych sprawozdań różnych instytucji i stowarzyszeń z tego środowiska.

Ruch budowlany Gminy Krakowskiej przedstawiony został na tle sytuacji Żydów, a także w kontekście przemian urbanistyczno-architektonicznych Kazimierza krakowskiego w 2 poł. XIX i w XX w. Osobny rozdział uwzględnił wewnętrzną strukturę organizacyjną Żydowskiej Gminy Wyznaniowej i jej kompetencji statutowych, na podstawie których można było określić zakres obowiązków inwestycyjnych tej gminy. Dodatkową i istotną wartością pracy jest rozdział poświęcony omówieniu środowiska architektów i budowniczych krakowskich pochodzenia żydowskiego, którzy zresztą z reguły (choć nie wyłącznie) byli wykonawcami zamówień inwestycyjnych Gminy Wyznaniowej. W aneksie znalazł się wykaz wybranych projektów i realizacji tychże architektów i budowniczych. Poza obiektami związanymi z inwestycjami gminy żydowskiej znalazł się tu duży fragment zasobu zabytkowego Krakowa.

Niniejsza książka jest pierwszą syntezą dotyczącą działalności Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie, jako fundatora ważnych dzieł architektury XIX i XX wieku, jak również pierwszą monografią środowiska architektów i budowniczych żydowskich, którzy współtworzyli dziedzictwo architektoniczne Krakowa epoki historyzmu, secesji i modernizmu.